Kerkelijk werker krijgt civielrechtelijke positie

De kerkelijk werker (nieuwe stijl) krijgt een civielrechtelijke rechtspositie. Dat heeft de generale synode vrijdag besloten. 

In eerste instantie was in 2024 besloten dat deze beroepsgroep binnen de Protestantse Kerk een kerkrechtelijke rechtspositie zou krijgen, maar omdat na uitgebreide externe en interne advisering duidelijk werd dat het eerdere besluit niet goed aansluit bij de praktijk, kwam dit onderwerp opnieuw op de agenda van de synode. 

Wat betekent dit nu concreet? 

Met de keuze voor een civielrechtelijke verankering worden kerkelijk werkers stevig ingebed in de organisatie van de kerk, zonder dat zij daarbij onder het formele kerkelijk arbeidsrecht vallen. Binnen het civielrechtelijk kader wordt wel ruimte gezocht om de positie van kerkelijk werkers te versterken, bijvoorbeeld in arbeidsvoorwaarden en ontwikkelmogelijkheden. 
 
Aanvullend aan dit besluit heeft de synode ook verdere duidelijkheid gegeven over bevoegdheden en de ambtelijke positie van de kerkelijk werkers na inwerkingtreding van de nieuwe regelingen. Een onderdeel daarvan is dat er voor de kerkelijk werkers nieuwe stijl wordt gewerkt aan een zogenoemd leerconsent: een andere vorm van een preekconsent die geregeld wordt via de opleidingen (in plaats van de classes en commissie preekconsenten).  

De preekconsenten van de huidige kerkelijk werkers blijven, onder bepaalde voorwaarden, van kracht en zullen landelijke geldig worden. Verder behouden kerkelijk werkers die nu zijn bevestigd als ouderling of diaken dit ambt, zolang hun aanstelling bij een gemeente duurt. Later wordt er meer bekend over de definitieve ambtelijke positie van de kerkelijk werker.  

Eerste groep pastores 

Er is in kaart gebracht welke groep kerkelijk werkers logischerwijs als eerste in aanmerking komt voor toelating tot het ambt van predikant-pastor. Dat gaat om kerkelijk werkers en pioniers die reeds langs kerkelijke weg bevoegd zijn het Woord te bedienen (oftewel: preekconsentVerder lezenPreekconsent hebben) én die voor hun huidige werksituatie van het breed moderamen van een classis de zogenoemde predikantsbevoegdheden hebben ontvangen. De bedoeling is dat hiermee voorkomen wordt dat een groep van circa 95 personen opnieuw het hele traject moet doorlopen. 

Erkenning én verlies 

De synode erkent tegelijk dat deze koerswijziging ook iets kost. Waar eerder werd gedacht vanuit een eenheid tussen drie profielen (predikant, predikant-pastor en kerkelijk werker nieuwe stijlVerder lezenFunctieprofielen predikant, pastor en kerkelijk werker gepresenteerd), moet nu toch een andere route qua rechtspositie gekozen worden. Dat kan als verlies voelen voor kerkelijk werkers. De reden dat de synode hier toch voor kiest, is omdat externe risico’s voor zowel werkers als kerk en gemeenten te groot zijn. 

Foto: Jan van de Lagemaat