De Protestantse Kerk werkt verder aan plannen voor een lichtere en toekomstbestendige inrichting van lokale gemeenten. In een nieuwe notitie binnen het traject Lichter op Pad staat niet de omvang van een gemeente of het aantal bestuursorganen centraal, maar de vraag of een gemeente haar roeping kan vervullen.
Scriba Kees van Ekris zei tijdens zijn inleiding bij dit onderwerp op de generale synode van 19 november, dat er vaak sprake is van een ‘sense of ending’. “Iets eindigt. De naoorlogse kerk is niet meer houdbaar. Het is een huis ‘waar heimwee woont’”, refererend aan de zanger Stef Bos. Volgens de scriba is het belangrijk om niet te denken in “krimp of groei”, maar in “Christus-presentie”. Volgens Van Ekris is ‘mixed ecologie’ (gemengde vormen) belangrijk, waarbij hij de uitdrukking ‘old roots, new shoots’ aanhaalde. Uit oude wortels, kunnen zomaar nieuwe scheuten opschieten: “We hebben een sterke pionierstraditie opgebouwd.” Volgens Van Ekris is Lichter op Pad met veel energie volop mee bezig met het uitproberen van nieuwe manieren.
In de notitie van Lichter op Pad valt te lezen dat het mogelijk moet zijn dat gemeenten met een eenvoudige bestuursstructuur toch volwaardig gemeente zijn, zolang eredienst, pastoraat, diaconaat, geloofsvorming en missionaire presentie voldoende geborgd zijn. Daarbij blijft ambtelijke verantwoordelijkheid een belangrijk uitgangspunt.
De voorgestelde basisvorm kan vooral van betekenis zijn voor kleine gemeenten, gemeenten die krimpen en nieuwe vormen van kerk-zijn. Ook wordt meer ruimte gezien voor samenwerking tussen gemeenten en voor geloofsgemeenschappen die onder verantwoordelijkheid van een gemeente functioneren.
De notitie dient als verdere uitwerking van een eerder door de generale synode aanvaard uitgangspunt. De notitie wordt opgenomen in de bronnenlijst van het synodaal beleidsplan, zodat de verdere uitwerking van de basisvorm van gemeente plaatsvindt in samenhang met de bredere beleidsontwikkeling van de Protestantse Kerk.